سرمته در سیستم حفاری چکش بالا (Top Hammer) از سه بخش اصلی تاج، بدنه و ساقه تشکیل می شود.

جنس بدنه، ساق و تاج از فولاد و دکمه ها (در سرمته های دکمه ای) و تیغه ها (در سرمته های ضربدری و صلیبی) از جنس کاربید تنگستن هستند.

سرمته ضربدری و صلیبی

در این نوع سرمته ها، تیغه هایی از جنس کاربید تنگستن با سختی بسیار بالا (برابر با 9 در مقیاس موهس) همچنین مقاومت بسیار بالا در برابر حرارت (نقطه ذوب: 2870 درجه سلسیوس و نقطه جوش: 6000 درجه سلسیوس) استفاده می شود که نقش مهمی را در برش و سایش توده های سنگ داراست. همچنین  این تیغه ها به شکل ضربدر (X-Type)  یا صلیب (Cross) می باشند که روی رخ سرمته تعبیه می شود.

از این شکل سرمته ها در سنگهای با سایندگی شدید و از لحاظ سختی نرم تا متوسط  استفاده می گردد. 

نوع ضربدری در مقایسه با نوع صلیبی برای حفاری چال های با قطر بیشتر به کار می رود.

    ______________________________________________________________________________________________

سرمته دکمه ای

در سرمته های دکمه ای (Button Bits)، دکمه یا نگین بخش دیگری از سرمته را تشکیل می دهد که از جنس کاربید تنگستن می باشد. 

از این شکل سرمته ها جهت حفاری در سنگ های با درجه های سختی متوسط تا خیلی سخت و سایندگی های مختلف استفاده می شود. البته طبق بندی جزئی تر آنها مربوط به شکل بدنه اعم از معمولی یا بغل تراش بودن همچنین شکل رخ و نهایتاً شکل نگین هایشان بستگی دارد.

  ________________________________________________________________________________________________

شکل بدنه

 از لحاظ شکل بدنه، سرمته ها در سیستم چکش بالا، عمدتاَ به دو دستۀ معمولی (Normal) و بغل تراش (Retrac) تقسیم بندی می شوند.

اساساً سرمته ها با بدنۀ معمولی، جهت حفاری در چال ها با دیواره هایی با حداقلِ ناپیوستگی و درزه و شکاف و نوع بغل تراش آن ویژۀ حفاری در چال های با دیواره های متشکل از درزه و شکاف، که معمولاً ریزشی هستند به کار گرفته  می شود.

  _________________________________________________________________________________________________

شکل رُخ

شکل رُخ (Face) سرمته ها نیز دو طرح کلی تخت (Flat) و مرکز فرو افتاده (Drop Center) را شامل می گردد که نوع تخت برای سنگ های سخت تر و نوع دراپ سنتر برای ساختارهای سنگی خرد شده استفاده می شود.

   ________________________________________________________________________________________________

شکل دکمه (نگین)

با توجه به جدول زیر، شکل دکمه های یک سرمته نیز تـأثیر بسزایی در سرعت و حفاری و طول عمر آن دارد. 

  _________________________________________________________________________________________________

نوع رزوه

رزوه* (Thread) های استاندارد تعبیه شده در سرمته های حفاری چکش بالا عمدتا عبارتند از:

R25, R28, R32, R38, T35, T38, T45, T51, ST58, ST68 & GT60

* جهت مطالعه ی بیشتر درباره ی رزوه ها، به نوشته ای جداگانه با عنوان _ رزوه های ابزار حفاری در سیستم چکش بالا _ مراجعه فرمایید.

نگارش و ترجمه: یوسف تاجدینی

هرگونه استفاده و کپی برداری ازنوشتار فوق، صرفاً جهت اهداف غیرتجاری و باذکرمنبع، بلامانع است.